Tijdens de Tweede Wereldoorlog, op het piekmoment van het Nationaalsocialisme, begon men met de implementatie van de ‘Endlösung’, de ‘eindoplossing’ voor mensen van “mindere waarde” zoals Joden, homo’s, zigeuners of mensen met een andere politieke overtuiging. Velen onder hen zouden worden opgepakt en ondergebracht in concentratiekampen verspreid over Europa. Men had werkkampen waar men als slaaf in mensonterende omstandigheden werd tewerkgesteld in de Duitse Oorlogseconomie. Maar er waren ook uitroeiingskampen waar de gedeporteerden koudweg naar de gaskamers werden gebracht.
Kampsysteem
Waar in het begin de concentratiekampen worden opgericht om politieke weerstanders in op te sluiten, worden er vanaf 1937 ook andere gevangenen vervolgd in de kampen: Joden, Sinti en Roma-zigeuners, homo’s, wat men noemde ‘anti-socialen’ en ‘criminelen’. Bij aankomst in het kamp worden alle persoonlijke bezittingen ontnomen. Elke gevangene is voortaan een nummer en krijgt een blauw-wit gestreept gevangenisplunje. Op het hemd moet men verplicht een gekleurde driehoek dragen. De kleur van deze driehoek bepaalt de reden van gevangenschap. De letter in de driehoek het land van afkomst. De gevangenen van Meensel-Kiezegem dragen een rode driehoek als politieke gevangene, met de ‘B’ van België.
Slavenarbeid
In de kampen worden de gevangenen dagelijks met de dood geconfronteerd. Ze zien hun medegevangenen sterven en leven in constante angst om hetzelfde lot te ondergaan. Gevangenen worden door de kampbewakers geslagen, verdronken, opgehangen, neergeschoten of vergiftigd met gas. De gevangenen moeten ook leven in mensonwaardige omstandigheden. Er is ontoereikende kledij, slecht onderhouden slaapvertrekken en een gebrek aan hygiëne. Medische hulp of medicijnen die nodig zijn omwille van de mishandeling en de zware slavenarbeid worden quasi niet verleend. Na overlijden worden de lichamen gecremeerd in speciaal gebouwde crematoria. Foto Louis Schnakenburg, 1945. (MDF 11166)
De gevangenen in de concentratiekampen worden vaak te werk gesteld in de Duitse Oorlogseconomie, in de vorm van slavenarbeid. Ze moeten het zware werk opknappen dat de soldaten van huis niet meer kunnen uitvoeren. Aan de ingang van de kampen hangt de leuze ‘Arbeit macht Frei’.
Holocaust
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden joden systematisch vervolgd door de Nazi’s en hun bondgenoten. Tijdens de Nazi-overheersing worden er in de concentratie- en vernietingingskampen 6 miljoen joden uitgemoord. Het meest gekende vernietigingskamp was dat van Auschwitz in Polen.