In de jaren dertig was Europa in de ban van een extreemrechts gedachtegoed. In Italië kwam het fascisme op onder leiding van leider ‘Il Duce’ Benito Mussolini. In Duitsland kwam het Nationaalsocialisme op, of kortweg Nazisme, onder leiding van ‘Führer’ Adolf Hitler. Duitsland, dat werd geteisterd door hyperinflatie en een barslechte economie, omarmde deze politieke ideologie waardoor Hitler en de Nazi-partij aan de macht kon komen.
Het Fascisme is een politieke ideologie waarbij men uitgaat van één totalitaire leider die alle macht bezit. Door middel van het gebruik van propaganda en geweld wordt de orde gehandhaafd. Het Nationaalsocialisme is verwant aan het Fascisme, maar wordt bijkomend gekenmerkt door een doorgedreven racisme. De Ariërs, oorspronkelijke Germanen die het Europese vasteland bewoonden hebben recht op levensruimte en zijn meer waard dan andere rassen zoals Joden en Slavische volken. Ook homo’s, Jehovagetuigen en zigeuners werden beschouwd als ‘Untermenschen’, mensen van mindere waarde.
In 1940 breekt de Tweede Wereldoorlog uit en valt Nazi-Duitsland België binnen. Ook Meensel-Kiezegem wordt zo bezet en komt mede onder het bevel van generaal von Falkenhausen. Belgische fascistische partijen zoals het Vlaams Nationaal Verbond, de DeVlag en Rex komen aan de macht. Voedsel wordt gerantsoeneerd, men krijgt zegels om voedingsmiddelen te kopen. Van de graanoogst moet men een deel afstaan, dit moest men binnen brengen bij boer Broos in Kiezegem.
In het dorp is er sprake van collaboratie en verzet, oftewel ‘zwarten’ en ‘witten’. De families Merckx en Broos uit Kiezegem collaboreren met de Duitse bezetter. Daarnaast heeft men ook weerstanders in het dorp, zij organiseren verzetsdaden zoals het afbranden van koolzaadvelden, het stelen van rantsoenzegels en het saboteren van spoorlijnen. Binnen het verzet zijn er verschillende groeperingen zoals de Nationale Koninklijke Beweging (NKB), de Gewapende Partizanen en het Onafhankelijkheidsfront. In de regio rond Leuven wordt er ook het clandestiene blad ‘Vrij Volk’ uitgegeven. Via sluiproutes tracht men om neergestorte geallieerde piloten terug te sluizen via Spanje naar Engeland. Zo zit in augustus 1944 de Canadese piloot Edward ‘Teddy’ Blenkinsop in het dorp ondergedoken.